Uniwersalne projektowanie serwisów internetowych

Serwis internetowy jest platformą komunikacyjną z użytkownikami. Uniwersalnie zaprojektowany będzie dostępny dla każdego użytkownika.

W procesie projektowania biorą udział:

  • Inwestor
  • Wykonawca
  • Użytkownicy

Decyzja

Pierwszym i niezbędnym elementem jest podjęcie decyzji o stworzeniu serwisu dla wszystkich użytkowników. Oznacza to konieczność rezygnacji z myślenia o "przeciętnym" użytkowniku, a włączenie myślenia o każdym użytkowniku.

Uniwersalne projektowanie trwa dłużej i może kosztować nieco drożej przy wdrażaniu.

Użytkownicy

Kolejnym etapem jest analiza użytkowników, podczas której trzeba uwzględnić fakt, że niektórzy użytkownicy:

  • nie widzą
  • nie słyszą
  • nie rozumieją
  • korzystają z serwisu w sposób odmienny

Nie widzą...

Użytkownicy mający ograniczony dostęp do informacji wizualnej to między innymi:

  • użytkownicy niewidomi
  • użytkownicy słabowidzący
  • daltoniści
  • użytkownicy telefonów komórkowych
  • użytkownicy korzystający z wydruków
  • automaty

Nie słyszą...

Użytkownicy mający ograniczony dostęp do informacji dźwiękowej to między innymi:

  • użytkownicy niesłyszący
  • użytkownicy słabosłyszący
  • użytkownicy korzystający z informacji w trudnych warunkach
  • użytkownicy sprzętu bez nagłośnienia
  • automaty

Nie rozumieją...

Użytkownicy mający problem ze zrozumieniem treści to między innymi:

  • użytkownicy o obniżonej normie intelektualnej
  • użytkownicy z niskim wykształceniem
  • użytkownicy nieznający specjalistycznego i hermetycznego języka
  • obcokrajowcy i osoby słabo znające język polski
  • automaty

Korzystają nietypowo...

Z zasobów internetowych można korzystać na wiele sposobów:

  • z użyciem klawiatury, myszy lub ekranu dotykowego
  • na urządzeniu z dużym małym, mikroskopijnym ekranem lub w ogóle bez ekranu
  • w kolorze i monochromii
  • w ciemności, półmroku lub jaskrawym świetle
  • w ciszy lub hałasie
  • z użyciem agregatorów treści
  • z użyciem rozwiązań atypowych (Web TV, terminale tekstowe)

Poszukiwanie rozwiązań

Po dokonaniu zestawień możliwości należy znaleźć rozwiązania dla zdiagnozowanych problemów. Pomocne mogą być specyfikacje techniczne i współpraca ze szczególnymi grupami użytkowników.

Specyfikacje

Użyteczne w poszukiwaniu rozwiązań w obszarze technologii internetowych mogą być następujące specyfikacje:

  • Web Content Accessibility Guidelines
  • Authoring Tools Accessibility Guidelines
  • Accessible Rich Internet Applications dostępne na stronach Web Accessibility Initiative.

Interfejs i treść

Należy od początku mieć na uwadze, że zawartość serwisu internetowego składa się z dwóch elementów:

  • interfejsu użytkownika (stały)
  • treści (zmienna)

i do każdego należy podejść nieco inaczej.

Interfejs

Zaprojektowany prawidłowo może spełniać swoją rolę bardzo długo bez zmian. Zlecenie jego wykonania jest stosunkowo proste, bo ogranicza się do zażądania zgodności z WCAG i ewentualnie ARIA.

Treść

Treść jest dodawana na bieżąco i jej tworzenie wymaga wspomagania poprzez:

  • odpowiednie technologie
  • stosowanie standardów (ATAG)
  • przeszkolenie pracowników
  • cykliczną ewaluację

Technologie

Uniwersalne projektowanie determinuje stosowanie konkretnych technologii, które charakteryzują się:

  • otwartością
  • interoperacyjnością
  • dostępnością

Od środka

Serwis powinien być zaprojektowany uniwersalnie zarówno na zewnątrz, jak i od środka. Zarządzanie i tworzenie treści powinno być dostępne dla każdego rodzaju użytkownika i technologii.

Korzyści

Posiadanie serwisu internetowego zaprojektowanego w sposób uniwersalny niesie wiele korzyści:

  • nie trzeba dostosowywać go do różnych grup odbiorców
  • unika się uzależnienia od dostawcy
  • serwis jest odporny na błędy
  • serwis jest dobrze indeksowany w wyszukiwarkach
  • jest wygodny i użyteczny
  • nie różnicuje użytkowników

 

Jacek Zadrożny - Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego - 27 października 2010 r.
Obecnie główny specjalista do spraw dostępności cyfrowej w Ministerstwo Cyfryzacji.

logo województwa małopolskiego
Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego © 2022